سازمان هاي منطقه اي مبارزه با دوپينگ
REGIONAL ANTI-DOPING ORGANIZATION ( RADOs)
در اواسط سال 2004 ، WADA برنامه توسعه مبارزه با دوپينگ خود را به مرحله اجرا درآورد . هدف از اين برنامه آن بود كه به كشورها و سازمان هاي مربوطه كمك گردد تا برنامه هاي مبارزه با دوپينگ را در مناطق مهم جهان كه كيفيت عملكرد مبارزه با دوپينگ مناسبي ندارند ، ارتقاء و توسعه دهند.
براي نيل به اين هدف ، WADA كشورها و طرفهاي مخاطب خود را در يك منطقه جغرافيايي گرد هم آورده تا منابع گوناگون آنان را درزير چتر يك سازمان مستقل منطقه اي مبارزه با دوپينگ به حركت و فعاليت درآورد.
چنين اقدامي باعث مي گردد تا آزمايشات كنترل دوپينگ در سراسر جهان افزايش يافته و توسعه پايداري در حوزه هاي آموزش و كنترل دوپينگ در دراز مدت حاصل گردد.هدف كلي از چنين برنامه اي حصول اطمينان از ان است كه تمامي ورزشكاران در تمامي كشورها و در تمامي رشته هاي ورزشي ، مشمول پروتوكلها و برنامه هاي مبارزه با دوپينگ يكسان قرار گيرند.
هدف نهايي برنامه توسعه WADAدر پروژه سازمانهاي منطقه اي وارد كردن همه كشورهاي جهان در برنامه هاي مبارزه با دوپينگ تا سال 2010 مي باشد.در حال حاضر 15 سازمان منطقه اي RADO در جهان تاسيس گرديده است.
وجود اين سازمانهاي منطقه اي در كنار دفاتر قاره اي وادا بعنوان ابزارهاي مهم مديريتي و اجرايي در آينده اي نزديك عمل خواهند نمود و به تعبير كارشناسان بعنوان WADA كوچك منطقه از آن ياد مي گردد.
با بررسي دستور جلسات اين سازمانها و دوره هاي آموزشي منطقه اي كه با حمايت مالي و علمي سازمانهاي مبارزه با دوپينگ توسعه يافته ، به انجام رسيده و بويژه از لحاظ تمركز كيفي در ارائه آموزش به نفرات برگزيده هر كشور مي توان دريافت كه اين سازمانها براي ايفاي نقش برجسته در سطح مياني هرم مديريتي مبارزه جهاني با دوپينگ تاسيس گرديده اند.
در زير جدول سازمانهاي منطقه اي تاسيس شده ، نمايش داده مي شود:
|
رديف
|
سازمان منطقه اي مبارزه با دوپينگ
|
|
1
|
منطقه 1 آفريقا (شمال آفريقا)
|
|
2
|
مناطق 2 و 3 آفريقا
|
|
3
|
منطقه 4 آفريقا
|
|
4
|
منطقه 5 آفريقا
|
|
5
|
منطقه 6 آفريقا
|
|
6
|
كارائيب
|
|
7
|
آمريكاي مركزي و كلمبيا
|
|
8
|
آسياي مركزي
|
|
9
|
اروپاي شرقي
|
|
10
|
خليج فارس و يمن
|
|
11
|
اقيانوس هند
|
|
12
|
اقيانوسيه
|
|
13
|
جنوب آسيا
|
|
14
|
آسياي جنوب شرقي
|
|
15
|
غرب آسيا
|
درتاريخ چهارم ماه مه سال 2007 طرح راهبردي WADA براي سالهاي 2007تا 2012 تدوين و ارائه گرديد و سازمانهاي منطقه اي مبارزه با دوپينگ نيز موظف به تبعيت و فعاليت در خصوص دستيابي به اهداف راهبردي اين طرح گرديدند.اين برنامه حول 8 هدف راهبردي زير تدوين شده است :
1 - ايجاد رهبري در اقدامات جاري و آتي در ارتباط با راهبردها و برنامه هاي مؤثر در نهضت مبارزه با دوپينگ در ورزش.
2 - نيل به مطابقت و تبعيت از كد جهاني توسط تمامي سازمانهاي مبارزه با دوپينگ و نهادهاي بين المللي ورزشي.
3- بوجود آوردن شرايط ورود جهاني نهادها و رهبران دولتي در نهضت مبارزه با دوپينگ در ورزش.
4- تقويت چهارچوب بين المللي برنامه هاي آموزشي كه ارزشهاي ورزش عاري از دوپينگ را صيانت مي نمايد.
5- ارتقاء آگاهي جهاني از خطرات دوپينگ كه در نتيجه طرفهاي مخاطب با تمركز خاص برروي گروههاي پزشكي و ديگر افراد پيرامون ورزشكاران با بهره گيري از اين دانش و آگاهي در تعامل و آموزش ورزشكارن با هدف پيشگيري از دوپينگ و حفظ سلامتي آنان اقدام نمايند.
6- اجراء يك برنامه پژوهش علمي بين المللي و ايجاد محيطي مناسب با اين برنامه كه گرايشات و تمايلات به دوپينگ و دانش ارتكاب به آن را نظارت ،جستجو و پيش بيني نموده و در كنار آن، نتايج پژوهشهاي قابل اعتمادي كه در خصوص توسعه ، ارتقاء و اجرا روشهاي رديابي است را مورد تشويق و حمايت قرار دهد.
7- هدايت، ياري و اجراء نظارتهاي مورد نياز آزمايشگاههاي معتبر كنترل دوپينگ كه در يك سطح مشابه و منسجم مطابق با استانداردهاي بين المللي به آناليز نمونه ها بپردازند.
8- بعنوان يك سازمان قابل اتكاء و احترام عمل نمايد كه در توليت و اجراء برنامه هاي استاندارد شده اي كه نشانگر بهترين عملكردهاي بين المللي است با آن همكاري گردد.
در چهار چوب طرح راهبردي WADA، اين آژانس فعاليتهاي اجرائي خود را در قالب 7 اولويت برنامه اي به اجراء در مي آورد كه عبارتند از:
1 - نظارت بر پذيرش ، اجراء و تطابق با كد
2 - هماهنگي يكسان در زمينه مبارزه با دوپينگ
3 - توسعه مبارزه با دوپينگ
4 - آموزش
5 - همكاري با نهادهايي كه ضمانتهاي اجرائي قانوني دارند.
6 - حوزه علوم و پزشكي
7 – ارائه خدمات به جامعه ورزش دررويدادهاي مهم ورزشي
WADAبعنوان يك سازمان بين المللي مستقل كه متولي كد جهاني مبارزه با دوپينگ است موظف به نظارت بر فعاليتهاي طرفهاي همكاري خود در هر 3 بعد پذيرش اجراو تطابق عملكرد با كد جهاني مي باشد.اين امربويژه از لحاظ حفظ يكپارچگي اقدامات مبارزه با دوپينگ در سراسر جهان از اهميت ويژه اي برخوردار است. بخش عمده اي از اين عملكرد مربوط به همكاري و ترغيب دولتها براي تصويب كنوانسيون بين المللي ضد دوپينگ در ورزش يونسكو در پارلمان كشورهاي خود مي باشد.اين كنوانسيون بعنوان ابزاري كاربردي به دولتها امكان پياده نمودن قوانين مبارزه با دوپينگ بصورت هماهنگ با قوانين ملي آن كشور را ميدهد.
از سوي ديگر نظارت WADAبر تشكلهاي ورزشي مانند فدراسيون هاي بين المللي و همكاري اين سازمان با كميته بين المللي المپيك باعث ميگردد تا از تبعيت يكپارچه و يكسان از كد ، اطمينان حاصل گردد. بر همين اساس است كه WADA به روشهاي مختلف به طرفهاي خود كمك مي نمايد تا وظائف و مسئوليتهاي خود را در چهارچوب كد عمل نمايند.همچنين WADA موظف و مختار است كه محروميتهاي صادره از سوي طرفهاي خودرا بازبيني و در صورت لزوم به ديوان حكميت در ورزش CAS جهت استيناف ارجاع دهد. لذا كد جهاني مبارزه با دوپينگ بعنوان سند اصلي فعاليتهاي سازمانها و تشكلهاي مبارزه با دوپينگ و همچنين دولتهاي طرف همكاري و قرارداد با اين آژانس محسوب مي گردد و به دليل اهميت موضوع بصورت منظم و دوره اي بر اساس يك مدل مشاوره اي بين المللي مورد اصلاح قرار ميگيرد.
WADAبر اساس وظيفه هماهنگ سازي خود سامانه اي مديريتي موسوم به ADAMS را تهيه و بكار گرفته است. اين سامانه كه بطور منظم در حال ارتقاء است براساس اطلاعات پايه ريزي شده در web توسط طرفهاي كد بكار گرفته مي شود.بر اساس اين سامانه الكترونيكي مطمئن ، تمامي طرفها از ورزشكاران تا سازمانهاي مبارزه با دوپينگ و آزمايشگاههاي كنترل دوپينگ مي توانند فعاليتهاي خود اعم از موقعيتهاي استقرارو اسكان ورزشكاران ، برنامه هاي كنترل دوپينگ و مديريت نتايج و گزارشات آزمايشگاهي را هماهنگ و ساماندهي نمايند.
بدون شك مهمترين اولويت برنامه هاي WADA ، توسعه مبارزه با دوپينگ در همه زمينه هاي آن در ميان دولتها ، سازمانها و نهادهاي طرف خود از جمله كميته هاي ملي المپيك مي باشد.از همين روي WADAسازمانهاي منطقه اي مبارزه با دوپينگ موسوم به RADOرا بنيان نهاده است تا در هر منطقه كشورهايي كه نيازمند ارتقاء آنتي دوپينگ هستند با يكديگر به تعامل و تشريك نيروهاي انساني و منابع مالي در جهت توسعه ورزش پاك بپردازند.
از جمله اهداف WADAاجراء برنامه هاي پيشگيري و كمك به طرفهاي خود از طريق ساختارسازي علمي و آگاه سازي نهادهاي ذيربط با موضوع دوپينگ مي باشد.هدف اصلي از اين برنامه ها رشد سطح آگاهي ورزشكاران تا جايي است كه آنان بطور آگاهانه و نه به اجبار از رويكرد به سوي دوپينگ خودداري كنند.كارگاهها و سمينارهاي آموزشي آژانس در مناطق كليدي جهان با كمك RADO ها بطور مرتب و هر ساله برگزار مي گردد و توانسته است بطور اساسي در زمينه آگاه سازي عوامل اجرايي دست اندركار در مبارزه با دوپينگ مؤثر واقع شود. همچنين برنامه پژوهش علوم اجتماعي WADA ابعاد رفتاري و انگيزشي رويكرد به دوپينگ را براي يافتن جايگاه اين شاخصها در برنامه راهبردي WADA در حال اجراء است. همزمان برنامه جوانان آژانس ، راهنما ها ، بسته هاي آموزشي و پيام هاي آنتي دوپينگ را در حوزه مدارس در دستور كار خود قرار داده است.
هرگونه تشكيلاتي كه داراي نوعي وجاهت قانوني يا حقوقي در زمينه فعاليت هاي اجرائي مقابله با دوپينگ داشته باشد مورد نظر WADA قرار مي گيرد و پروتوكلهاي همكاري فيمابين رد و بدل ميشود. از جمله اين تشكيلات اينترپل بعنوان بزرگ ترين سازمان پليس بين المللي جهان است كه ارتباط تنگاتنگي با WADA برقرار نموده است.همچنين پافشاري WADAدر تصويب كنوانسيون يونسكو در پارلمان كشورهاي طرف همكاري در چارچوب همين سياست متخذه براي تقويت هر چه بيشتر ضمانت اجرايي و قانوني نهاد ورزشي و دولتي مي باشد.
براساس كد ، WADA بايستي هر ساله فهرست داروها و روشهاي ممنوعه را مورد مطالعه و بازبيني قرار داده و آن را منتشر كند. روند اين اقدام در هيئت ويژه اي از خبرگان و كارشناسان و دريافت نظرات ديگر كارشناسان از طرفهاي همكاري به اجراء در مي آيد. از ديگر اقدامات و وظائف WADAدر اين حوزه تخصيص بودجه براي عناوين پژوهشي علمي در خصوص ارتقاء روشهاي رديابي داروهاي ممنوعه و نيز نظارت و صدور اعتبار نامه آزمايشگاههاي كنترل دوپينگ در جهان ميباشد.
WADA روند معافيتهاي استفاده درماني از داروهاي ممنوعه (TUE ) را كه از سوي سازمانهاي مبارزه با دوپينگ صادر مي گردد را بطور دقيق مورد نظارت و ارزيابي قرار ميدهد و در همين رابطه استانداردهاي TUEرا تدوين و به انتشار رسانده و در موارد خاص اقدام به صدور پاسپورتهاي TUE و پيگيري شاخصهاي بيولوژيك ورزشكاران نموده است.
اين برنامه ، ورزشكاران و مسئولين آنان را در جريان رويدادهاي بزرگ ورزشي تحت برنامه هاي آموزشي مستقيم چهره به چهره قرار ميدهد.اين برنامه مي تواند به طرفهاي WADA اين امكان را بدهد كه ضمن برطرف نمودن ابهامات و پرسشهاي خود ، الگويي براي روشهاي ارتقاء آگاهي ورزشكاران و افراد پيرامون آنها در رابطه با دوپينگ و موارد مربوط به آن دريافت كنند.